projekt nr 8

8. Budowa pomnika Pana Samochodzika w Iławie


Lokalizacja

Korzystnym rozwiązaniem wydaje się lokalizacja pomnika przy basenie (naprzeciw miejsca, gdzie zaczyna się i kończy akcja najbardziej związanej z Iławą powieści „Pan Samochodzik i złota rękawica”), w wybranym punkcie blisko drogi krajowej nr 16 i ciągów pieszych. Taka lokalizacja ustawi pomnik Pana Samochodzika na szlaku punktów z książki, a dostępność zachęci do jego odwiedzania oraz fotografowania.

Skrócony opis zadania

Pomniki postaci literackich to silny magnes turystyczny. W okolicach Iławy toczy się akcja czterech tomów cyklu „Pan Samochodzik i…”. Iława ma największe prawa do tej postaci, a także szansę, by być pierwszym miejscem, które upamiętni jednego z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów polskiej literatury młodzieżowej. Pomnik tej kultowej postaci zwiększy potencjał promocyjny i turystyczny miasta.

Opis projektu

W ostatniej dekadzie zauważamy wzrost tzw. „turystyki literackiej”, czyli podróży śladami powieści. W reakcji na potrzeby rynku powstają pomniki bohaterów literackich, tablice prezentujące informacje na temat powieściowych miejsc, szlaki oraz przemysł pamiątkarski, sprzedający publikacje i suweniry związane z daną postacią. Jednocześnie spacery śladami literatury lub filmu włączane są do ofert biur podróży oraz stają się tematem przewodników. Zdaniem specjalistów od marketingu tradycyjne sposoby przyciągnięcia turysty są mniej skuteczne niż pobudzenie wyobraźni nawiązaniem do literatury czy filmu (przykładowo w Wielkiej Brytanii przeszło ¼ osób kieruje się przy wyborze miejsca urlopu odnośnikiem filmowo-literackim).

Trend ten staje się widoczny także w Polsce. Prognozowany jest jego wzrost. Powstają przewodniki na temat bohaterów powieści czy filmów, a jednocześnie potencjał tkwiący w literaturze dostrzegają społeczności lokalne. Miasta organizują przestrzeń nawiązującą do tematyki książki (np. Centrum Bajki w Pacanowie, Muzeum Lema w Krakowie), a nawet dofinansowują utwory prezentujące ich okolicę (liczne seriale telewizyjne). Kluczowe znaczenie w tej strategii mają tablice informacyjne oraz pomniki - które są elementem poprawiającym estetykę przestrzeni, a zarazem silnym magnesem turystycznym. Swoje pomniki ma większość bohaterów polskich bajek, ale coraz częściej prezentowane są także postaci z literatury dla starszych czytelników (np. Oskarek z "Blaszanego bębenka" w Gdańsku, Dobry Wojak Szwejk w Przemyślu, Zagłoba w Radomiu). Świadomość korzyści z posiadania budzących pozytywne emocje pomników bez cokołów skłania czasem lokalne władze do upamiętniania osób słabo powiązanych z okolicą lub nieznanych szerszemu odbiorcy, a także poszukiwania „bohaterów” na siłę (np. pomnik ogrodnika w Kudowie, pomnik buta w Radomiu czy grzyba w Łężeczkach).

Iławianie nie muszą szukać niczego na siłę, bo mają w zasięgu ręki ogromny, na razie niewykorzystany, potencjał jakim jest budząca sympatię postać Pana Samochodzika (o skali oddziaływania tej literatury świadczy fakt, że forum jej miłośników działa od 12 lat i skupia 4 tysiące osób; jest to fenomen, który nie ma precedensu w przypadku żadnego innego polskiego pisarza). W Jerzwałdzie mieszkał Zbigniew Nienacki - twórca powieści, a nad jeziorem Gil Wielki miał letniskową działkę Stanisław Mikulski – odtwórca roli Tomasza w serialu. Przede wszystkim jednak w okolicach Iławy toczy się akcja czterech tomów cyklu „Pan Samochodzik i…”, przy czym w dwóch z nich bohaterowie odwiedzają Iławę. Właśnie Iława jest więc najbardziej predestynowana do wykorzystania tej postaci.

W Jerzwałdzie stoi zaprojektowana przez Forum Miłośników Pana Samochodzika tablica prezentująca szlak powieści Zbigniewa Nienackiego biegnący wokół Jezioraka, w styczniu 2020 ukaże się przewodnik po "samochodzikowych" miejscach w Polsce, obejmujący również Iławę. Moment na postawienie w mieście pomnika jest więc optymalny.

Korzystnym rozwiązaniem wydaje się lokalizacja pomnika przy basenie (naprzeciw miejsca, gdzie zaczyna się i kończy akcja najbardziej związanej z Iławą powieści „Pan Samochodzik i złota rękawica”). Taka lokalizacja ustawi pomnik Pana Samochodzika na szlaku punktów z książki i zachęci do jego odwiedzania oraz fotografowania. Jednocześnie towarzyszący postaci ażurowy zarys wehikułu, przez który prześwituje tafla jeziora, będzie dobrym nawiązaniem do motywu pływającej po wodzie amfibii.

Uzasadnienie potrzeby realizacji zadania oraz jego beneficjenci

Atrakcyjny wizualnie pomnik dodatnio wpłynie na estetykę miasta. Jednocześnie budząca sympatię postać literacka zbuduje pozytywny wizerunek miejsca. W przypadku pomnika istotnym walorem realizacji projektu są jednak aspekty ekonomiczne. Turystyka ma dla rozwoju Iławy znaczenie strategiczne. W realizowanych działaniach promocyjnych postać Pana Samochodzika była jednak dotychczas słabo wykorzystanym obszarem. W przestrzeni miejskiej brak jakiejkolwiek odniesienia do znanego bohatera, a jedyne nawiązujące do niego inicjatywy to spacery tematyczne oraz pokój zagadek w iławskim Escape Roomie.

W kontekście wspomnianego w opisie rozwoju „turystyki literackiej” wyraźnie widać potencjał tkwiący w silnych związkach Iławy z cyklem „Pan Samochodzik i…”. Postawienie pomnika znanego bohatera powieści i filmu to prosty i skuteczny pomysł na promocję miasta, a zarazem szansa na wzrost zainteresowania Iławą i jej okolicami większej liczby turystów, także poza sezonem.

Informacja o dostępności zadania dla mieszkańców Gminy Miejskiej Iława w przypadku jego realizacji

Obiekt ogólnodostępny przez całą dobę, bez konieczności ponoszenia jakichkolwiek opłat.

Szacowane roczne koszty utrzymania, eksploatacji np. energia, sprzątanie, demontaż, konserwacja, obsługa, itp.

Pierwszy rok - 1000 zł Drugi rok i kolejne - 1500 zł

Poszczególne elementy kosztów, wskazane przez wnioskodawcę

1Przygotowanie szkiców pomnika (zadanie wykona grafik z Forum Miłośników Pana Samochodzika)
2Przygotowanie modelu rzeźbiarskiego postaci43 000 zł
3Wykonanie odlewu postaci z brązu56 000 zł
4Wykonanie konturu samochodu z płaskowników mosiężnych 21 000 zł
5Montaż pomnika2 000 zł
6Wykonanie projektu tablicy informacyjnej (zadanie wykona grafik z Forum Miłośników Pana Samochodzika)
7Wykonanie i montaż tablicy informacyjnej3 000 zł
Łącznie: 125 000 zł